शब्द...

शब्दांत मांडलेले,
शब्दांत गुंतलेले,
शब्दांचा भासे जणू हा खेळ नवा
मांडलेले, गुंतलेले
शब्द शोधिती खाणाखुणा....


शब्द, मित्र कधी
तर कधी शत्रू भासतो,
शब्दांची मोहमाया
अलंकारीत भंडारा उधळून
सहज फसवतो....





शब्दांत व्यक्त होणे
शब्दांत गुज करणे
शब्दांचा तर हा खेळ जुना
पाहुनी दुःख
शोधिती व्यक्त होण्या
शब्द, शब्दांची आर्त भावना.....


- सुरेश सायकर    
    

नात्यांच कपाट...

कपाट भरलेलं होतं पूर्ण
उपयोगी, निरुपयोगी
सगळंच अस्ताव्यस्त
पसरलेलं
माझ्यासारखंच.....

शेवटी मनाचा हिय्या केला
एके दिवशी उघडलंच
प्रत्येक कप्पा
आयुष्यातल्या प्रत्येक टप्प्या
सोबत जोडलेला होता...
काही जोडलेल्या होत्या
गोड आठवणी
तर काही न आठवाव्यात अश्या,
काहींना येत होता वास
नव्याचा
तर काहींना जुन्याचा......

एका क्षणी
सगळेच असावेत असं वाटू लागलं
टाकावं की जपावं
यात द्वंद झालं
शेवटी स्वतःच, स्वतः सोबत
पुन्हा एकदा हरायचं ठरवलं......

नात्यांच कपाट
कधीतरी आवरण्यासाठी
पुन्हा एकदा बंद केलं....

-सुरेश सायकर

पहिला पाऊस...

इजा कडकडायला लागल्या

तशी माय गोधडी बाजूला सारून

बाहेर आली

दोन चार महिन्यांपूर्वी कधीतरी 

चिपाडाच्या लिपलेल्या

पोपडे उडालेल्या भिंतीचा आधार घेऊन

उभी राहिली

एकटक बघत आकाशकडं

आबा सारखी...

आबा बघायचे तेव्हा

आग ओकत होता

सगळंच करपवून टाकत होता

खिश्यासोबत 

जिंदगानीलापण...

आबा हरलं

घशाला कोरड येईपर्यंत विनवणी करत

थकलं

पण सावकाराला पाझर कसला फुटणार

त्याच्या लालसेची विहीर 

हजार परोस खोल

त्याच्यात कितीबी पाणी ओता

ते कायम तळाशीच राहणार

मुद्दल सारखं... 

मायनं लांबूनच बघितलं आबाला 

झाडाच्या फांदीवर दोर टाकताना

तशी पळत सुटली

वाऱ्यागत

आवाज दिला पण तो पण

बेईमान झाला त्यादिवशी

पोहचतच नव्हता कारण

वारं उलटीकडं वाहत होतं

नशीबासारखं...

वाळलेल्या फांदीला

लटकलेलं आबा

पार फाट्यावरून दिसत होतं

कारण जिकडं बघावं तिकडं 

सगळंच करपलेलं

पार उजाड झालेलं माळरान...

सगळी वस्ती जमा झाली

माय नुसतीच बघत होती

फांदीकडं

कारण तिचा संसार मोडला होता

पण फांदी मोडलेली नव्हती 

एवढी वाळलेली असूनही...

दिवस पार पडले

पण मायची इच्छाच

आटून गेलेली

आबा गेल्यापासून तिनं धरलेलं अंथरूण

आज सुटलं...

ओट्यावर उभी राहून ती 

ढगांकडे एकटक बघत होती

दोघांमध्ये निशब्द संवाद चालू होता

तो गडगडत होता

की, उशीरा आल्याचे प्रायश्चित करत होता

कुणास ठाऊक..

सकाळ पासून सुरू झालेला 

दोन दिवसानंतर थांबला

अचानक हत्तीचं बळ माय मध्ये संचारलं

कायम डोक्यावर असणारा पदर

खांद्यावरून खाली घेत

कमरेला खोचून

कुदळ हातात घेऊन उभी राहिली

त्याच झाडासमोर

एकटक फांदीकडं बघत...

फांदीवर कोवळीशी 

पालवी फुटलेली होती

संसार जरी मोडला होता

पण माय मोडलेली नव्हती 

कुंकवाचा धनी गमावल्यावर ही

कारण तिच्या जगण्याला

आता नवीन

पालवी फुटलेली होती

लढण्याची....

@सुरेश तुळशीराम सायकर

"ती"....

अनुभवलंय का तू मला,
कि फक्त भोगलंयस,
नजरेनं...


अनुभवणं म्हणजे काय ?
हे तरी माहिती आहे ?  
ग्रीष्मातल्या काहिली करणाऱ्या रानात,
आसुसलेल्या ढेकळांमध्ये,
जेव्हा पाटाचं पाणी वाहत तळपायाला येऊन लागतं,
तेव्हाचं तापलेल्या मातीचं आणि पाण्याचं एकजीव होणं,
कधी अनुभवलंय...


ते अनुभव,
ते अनुभवलंस तरच समजेल,
उपभोगणं आणि अनुभवणं यातला फरक....  
  

एकजीव होणं,
आणि हक्काचं म्हणून कधीही पायदळी तुडवणं,
यातला फरक जेव्हा समजेल,
तेव्हाच समजेल, "ती"....




- सुरेश तुळशीराम सायकर

इमान...

थोडक्या भुरळीला भुलणाऱ्या,
आज इथं तर उद्या तिथं,
अश्या टुणकन उड्या मारणाऱ्या खोट्या माणसा,
इमान....जनावरांकडून शिक....

भुकेला असताना घासातला घास दे,
जीवाला जीव तो देईन,
पण माणूस नावाचा मतलबी प्राणी,
उद्या तोच तुझा घास हिरावून घेईन....

तू भुकेकंगाल होणार नाहीस,
मात्र, गलितगात्र होशील,
अश्या पाठीतल्या वारांनी,
दिसली नाही जरी ती जखम,
भळभळत मात्र राहीन आयुष्यभर....अश्वत्थामासारखी...

एवढं घडून गेल्यावर,
एकच विनंती करीन,
माणसांवरचा विश्वास उडू देऊ नकोस कधीच,
कारण सैतान डोक्यात अन,
निर्मळता हृदयात असते.... कधी कधी....

पण हे मात्र खरं,
माणसातला चांगला, वाईट, 'माणूस' ओळखायला,
'अनुभव' अनुभवायलाच लागतो,
रक्ताच्या ग्रुप सारखा, पॉझिटीव्ह...निगेटिव्ह,
नाहीतर तो बाजारात उघड्यावर विकला गेला असता,
किंवा मागवता आला असता ऑनलाईन...स्पेशल ऑफरमध्ये...

म्हणूनच म्हणतो,
माणसातल्या 'माणुसकीला' विसरणाऱ्या माणसा,
इमान....जनावरांमध्ये शोध...

- सुरेश तुळशीराम सायकर     

अवकाळी...

तू असाच हायेस फसवा
न सांगता येनारा
हाताशी आलेलं पोर
आन हाताशी आलेलं पीक येकसारखंच असतंय
कवा धोका देत्याल पत्त्याच नाय
पन त्याला कारणीभूत असतीया संगट
आन बुरी वावटळ
जी तू घिवून येतुस कवा बी
ढगांच्या संगटीनं
आन उधळून लावतुस समदा डाव
सुखाच्या भाकरीचा
मग फिराया लागतंय वनवन करत
हातात सात बारा घिवून दारोदार
कोरा कराया
पन त्यो हुत नसतु सहज
त्याला लागतीया
शाई
लाल रगताची....

- सुरेश सायकर

ऐनक...

बापू, हमने ज्यादा नहीं सिर्फ ऐनक बदला है,
आप जो दिखा रहे थे उस मार्ग पैर नहीं,
अब बदले हुए ऐनक के मार्ग पैर चल रहे है....

वो जादुई ऐनक है,
जो नहीं है, वो भी उसमेंसे दीखता है,
बंजर जमीं, हरीभरी नजर आती है,
भूखे, नंगे लोग, संतुष्ट एवम पुरे कपडोंमे नजर आते है,
हर कोई काम में लगा हुआ है,
बात करने की भी फुर्सत नहीं,
बेरोजगारी सिर्फ इतिहासोंमे नजर आती है...

बात, पहलेकी नहीं, अब की भी नहीं, भविष्यकी है,
बदलाव के लिए, कुछ विचारोंको कभी कभार छोड़ना पड़ता है, 
लेकिन आप रहोंगे जिन्दा हमेशा,
अपने सत्य के मार्गसे प्रेरित करते हुए,
भविष्यमें जब निति का मार्ग अनीति में बदलेगा,
तब विरोध ले लिए आपहीकी निति काम आएंगी,

बापू, उस जादुई ऐनक को पहननेके लिए सिर्फ और सिर्फ चाहिए,
...थोडीसी सहनशक्ति, कणखर वृत्ति और दूरदृष्टि....
क्योंकि, बदलाव के लिए, खुद बदलना जरुरी है.....


- सुरेश सायकर